Stamceltransplantatie bij Sikkelcelziekte

Bij een stamceltransplantatie wordt de bloedfabriek van de patiënt vervangen door een gezonde bloedfabriek van een donor. Dit lijkt makkelijk, maar dat is het niet. Het is een zware behandeling en er zijn risico’s aan verbonden. Er zijn namelijk risico’s op infecties of op afstoting met nare gevolgen. Een besluit nemen is daarom erg moeilijk.

In elke lichaamscel zit een kenmerk met een bepaalde code, dat ook wel HLA typering wordt genoemd. Dit kun je ook zien als een soort streepjescode en deze is bij ieder mens anders. Een deel van dit HLA is afkomstig van de vader en een deel van de moeder. De reden dat een broer of zus van de patiënt, de beste donor kan zijn, is dat ze heel toevallig exact dezelfde streepjescode hebben gekregen van hun ouders. Ze kunnen dus een identieke HLA typering hebben. Dat is een perfecte match voor de kleinste kans op afstoting. Als een broer of zus ‘niet’ geschikt is als donor, of er zijn geen broers of zussen, dan kan gekeken worden of er een geschikte donor is binnen de stamceldonorbank. De kans op het vinden van iemand met exact dezelfde HLA typering is echter heel klein.

In de witte bloedcellen zitten T-cellen die lichaamsvreemde cellen die als het ware continu alle lichaamscellen scannen op de zogenaamde streepjescode. Wanneer ze rare dingen tegenkomen willen ze die cellen afbreken. Daarom is het van belang dat het HLA van de donor zo veel mogelijk lijkt op die van de ontvanger.

Stel dat er een geschikte donor is…. dan blijft de keuze toch moeilijk om wel of niet voor een stamceltransplantatie te kiezen.

Stamcel/beenmergtransplantaties bij kinderen met sikkelcelziekte worden alleen gedaan in het LUMC in Leiden. Volwassen sikkelcelpatiënten kunnen voor een stamceltransplantatie terecht in het UMC Amsterdam. Bij volwassen sikkelcelpatiënten is er een andere methode bij de voorbehandeling dan die bij kinderen wordt toegepast. Bij deze nieuwe vorm van transplantatie wordt geen chemokuur vooraf gegeven, maar immunoglobulinen met een lichte bestraling. Helaas is deze methode niet geschikt voor kinderen met sikkelcelziekte en voor thalassemie al helemaal niet.

Dr. F. Smiers, hemato-oncoloog, gespecialiseerd in stamceltransplantaties bij sikkelcelziekte en thalassemie, legt heel goed uit wat sikkelcelziekte precies is en helpt jou als patiënt of ouders van kinderen met sikkelcelziekte bij het maken van de moeilijke beslissing om wel of niet voor een stamceltransplantatie te kiezen. Dr F. Smiers doet alleen stamceltransplantaties bij kinderen. Het is geweldig uitgelegd in begrijpelijke taal voor jong en oud.